Roelf Alberts Pool (*1815)

(geboren 11 september 1815 Ten Boer overleden 31 jan 1897 Kalamazoo MI)

Roelf was een broer van Geziena en Jan Pool die al eerder gingen. Hij emigreerde vanuit Warffum in 1892 met zijn nagenoeg voltallige gezin of wat daar van over was. Dat was zo gekomen:

Roelf begon als olie en zaagmolenaarsknecht in Winsum (Obergum). Daar woonden hij en Derkje de eerste jaren van hun huwelijk, en hun eerste kinderen werden er geboren.
Later, omstreeks 1847,  verhuisden ze naar Warffum waar hij met zijn vrouw een manufacturenwinkel had (het huis en de winkel zijn er nog).
In Warffum  hadden zij veel tegenslagen met hun gezin, immers 5 kinderen overleden: Jantje (5 aan cholera), Klaas(27), Albertus(0), Albertus(1), Jan (20 aan heimwee).

En dan was er nog Willem Pool (*1857). Hij was het achtste kind van Roelf en Derkje. Hij wilde graag studeren, maar in Nederland lukte dat niet zo goed: hij zakte voor het onderwijzersdiploma. Hij is toen gaan varen en kwam uiteindelijk in de USA terecht. Uit emigratiegegevens is bekend dat hij op 23-jarige leeftijd in april 1881 reisde met het Stoomschip Stella naar New York om theologie te gaan studeren in Fulton.

Vanuit Amerika schreef hij naar zijn ouders in Warffum of ze geld wilden sturen, maar vader Roelf stuurde niets (aldus Fré Smit). Hij zal dus op de een of andere manier in zijn eigen onderhoud hebben voorzien. Hij trouwde in 1884 met Gerarda (Gertie) Thomasma, studeerde af in 1889 aan het Dubuque Theologisch Seminarie en kwam terug naar Nederland om een kerkelijke vergadering bij te wonen.
Dit schreef mij Prof. Dr. Robert P. Swierenga, van het Van Raalte Instituut https://hope.edu/offices/van-raalte-institute/

“He was a minister in the Reformed Church of America, following his theological training at Dubuque Seminary in Dubuque, Iowa, which was a Presbyterian institution. Pool’s long career in various churches and years served in each is cited in Russell Gasero, Historical Directory of the Reformed Church in America, 1776-2000 (Wm B. Eerdmans Publishing CO., 2001). He had an illustrious career. I will copy the relevant page.
The reason for traveling to the Netherlands was as an official delegate of his denomination to attend one of the annual Synods of the Christelijke Gereformeerde Kerk, a body in close ecclesiastical fellowship.”
http://www.kerkrecht.nl/content/christelijke-gereformeerde-kerk-nederland-1869-1892

Op een bepaald moment konden Roelf en Derkje geen weerstand meer bieden aan de verleidelijke berichten van hun familie in de USA. Ze besloten de winkel te verkopen, en de grote reis te maken. Ze waren inmiddels op (voor die tijd) hoge leeftijd, want Roelf was 77 jaar en dus werd in ieder geval tijd om de manufacturenzaak op te doeken.
Zoon Willem (inmiddels William) en zijn vrouw Gertie kwamen over voor een belangrijke kerkelijke vergadering zoals Prof. Swierenga hierboven aangaf en om bij de verhuizing te assisteren.
Het gezin van de familie Pool (zie verderop) was inmiddels niet zo groot meer. De hulpbehoevende (osteomyelitis) dochter Nieske was nog in huis en dan was er nog zoon Geert.
Dochter Jantje was al lang getrouwd en dus de deur uit, maar ook die was dat zelfde jaar, kort voor de overkomst van Willem geëmigreerd (aankomst in Ellis Island op 28 april 1892).
Dus dit speelde in augustus 1892. Iedereen ging (Roelf en Derkje plus de dochters Geziena en Nieske en zoon Geert).

Alleen zoon Albertus Pool (mijn overgrootvader) en zijn vrouw Martje Reenders en hun kinderen bleven achter.

Het gezin van Roelf en Derkje

1. Jantje, geboren op 03-03-1844 te Winsum (Obergum), overleden op 14-07-1849 te Warffum op 5-jarige leeftijd.

Jantje was een klein meisje van zes jaar toen een cholera epidemie uitbrak. Er vielen dermate veel slachtoffers dat er tijdelijke huizen werden gebouwd voor de zieken om ze te isoleren van de rest van de samenleving. De ziekte was immers zeer besmettelijk. Het kleine meisje kwam thuis na het buitenspelen en ze vertelde haar moeder dat ze bij een van die huizen door de ramen naar binnen had gekeken. De ouders waren onmiddellijk gealarmeerd. De volgende dag kwam ze met hoge koorts beneden en ze stierf binnen een paar uur. (Bron: Fré Smit)

Op 26 juli 1849 werd door de gemeenteraad van Warffum een verzoek van enige ingezetenen behandeld, inhoudende

“dat het diakoniehuis der Hervormden wordt afgesleten en herbouwd worde op diakonie land buiten het dorp”,

dit in verband met de daartoe benodigde fondsen.
Het verzoek had het uitbreken van cholera als achtergrond. De plaatselijke geneesheren waren van mening dat in het armenhuis

“een verpestend miasme [uitwaseming van rottende stoffen] is ontstaan door verschillende oorzaken, als onreinheid, stinkend water, een stinkende mesthoop”.

(Bron: De Historie van Warffum, Breede en Rottumeroog, Hoogezand 1989, pg 79.)
2. Klaas, broodbakker, geboren op 16-04-1846 te Winsum (Obergum), overleden op 19-09-1873 te Hornhuizen op 27-jarige leeftijd. (ook erg jong en dus mogelijk ook een cholera slachtoffer)
3. Albertus, geboren op 01-04-1848 te Warffum, overleden op 01-04-1848 te Warffum, 0 dagen oud.
4. Albertus, geboren op 26-03-1849 te Warffum, overleden op 01-03-1851 te Warffum op 1-jarige leeftijd.
5. Albertus, smidsgezel(1877), smid, geboren op 18-09-1851 te Warffum, overleden op 21-01-1940 te Uithuizen op 88-jarige leeftijd.
Albertus Pool kwam in 1872 als smidsknecht in Uithuizen wonen. In 1877 trouwde hij met Martje Reenders en het echtpaar vestigde zich te Lage van de Weg (Uithuizen) waar hij een smederij had. Ze verkochten de smederij (in 1889) en vestigden zich, opnieuw met een smederij, aan de Oosterstraat Nr 1 in Uithuizen.
Gehuwd op 25-jarige leeftijd op 28-04-1877 te Eenrum met Martje REENDERS, 24 jaar oud, geboren op 15-11-1852 te Grijssloot, overleden op 14-10-1901 te Uithuizen op 48-jarige leeftijd, dochter van Marten REENDERS, schoenmaker en winkelier (1877) te Eenrum, en Janna Tjeerts LANTINGA, naaister, winkeliersche(1877).
6. Jan, geboren op 09-09-1853 te Warffum, overleden op 09-09-1873 te Den Haag op 20-jarige leeftijd,

“Jan moest in militaire dienst toen hij 20 was. Hij had bijzonder veel last van heimwee. Op een dag kreeg vader Roelf het bericht dat hij zou gauw mogelijk naar Den Haag moest gaan als hij zijn zoon nog levend wilde zien. Direct verliet de vader het huis, maar hij kwam te laat. Dit was slechts tien dagen voor de dood van hun zoon Klaas.” (Bron: Fré Smit)

7. Jantje (Jennie), geboren op 07-01-1856 te Warffum, overleden op 28-10-1916 te Kalamazoo MI op 60-jarige leeftijd, begraven te Kalamazoo MI.
Gehuwd op 23-jarige leeftijd op 25-04-1879 te Warffum met Tjeert (George) REENDERS, 23 jaar oud, bakker te Den Andel, later melkverkoper te Kalamazoo, MI. USA, geboren op 15-09-1855 te Eenrum, overleden op 22-04-1933 te Kalamazoo MI op 77-jarige leeftijd.

“Albertus Pool was getrouwd met Martje Reenders. Jantje Pool, de zus van Albertus, was getrouwd met Tjeert Reenders, de broer van Martje Reenders. Dubbel familie dus!
Jantje was, net als haar vader, tamelijk lang. Maar ze was niet zwaar. Zij en haar man gingen naar Amerika in 1892 waar hij werkte als bakker. Aanvankelijk woonden ze in Three Oaks, Michigan, en later in Kalamazoo. Ze was nooit sterk, met haar chronische bloedarmoede en vele hoofdpijnen. Ze stierf toen ze 60 was.” (Bron: Fré Smit)

8. Willem (William), predikant, geboren op 26-10-1857 te Warffum, overleden op 17-12-1937 te Midland Park N.J. op 80-jarige leeftijd.
Gehuwd op 26-jarige leeftijd op 15-02-1884 te Lamont met Gerarda (Gertie, Geertje) THOMASMA, 22 jaar oud, geboren op 15-03-1861 te Wonseradeel, overleden op 10-11-1950 te Midland Park N.J. op 89-jarige leeftijd, dochter van Thomas Reins THOMASMA en Rinske Folkerts HOFSTRA.

Geertje’s parents, Thomas and Rinske, emigrated to West Michigan in 1870 with 5 children; they had 5 more in the States. Geertje (“Gertrude”) was living in Allendale, Ottawa County, Mich., at the time of her marriage to Willem on 15 February 1884 in Lamont, Ottawa County. In 1933 she was living in Patterson, N.J. I believe Willem was a pastor.
(bron: email van Joan Carlson op 20 juli 2003.)

9. Nieske (Neiske), geboren op 10-12-1860 te Warffum, overleden op 17-09-1912 te Kalamazoo MI op 51-jarige leeftijd. Nieske was niet getrouwd.

“Neiske was ongeveer 25 jaar oud toen ze begon te sukkelen. Het bleek dat ze tuberculose in de botten had. Tegenwoordig zou men zeggen: botkanker. Ze kreeg er behandelingen voor maar het werd stilaan erger. Na de emigratie naar Amerika werd ze nog twee keer geopereerd. Een keer aan haar been en een keer aan haar arm. Beide keren werd er een bot verwijderd. Ze had erg veel pijn en jarenlang had ze moeite met lopen. In de loop van de tijd werd ze steeds hulpelozer. Naast de lichamelijke zorgen was zij ook geestelijk wat gehandicapt. De laatste jaren van haar leven bracht ze door in het Kalamazoo State Hospital.”
Bron: Fré Smit

Onderstaande tekst is geschreven door Jennie Westerhof, dochter van Geert Westerhof en Geziena Roelfs Pool.

When my mother [Geziena Roelfs Pool] came to America with her parents there was a sister and a brother [Geert].
Tante Nieske, mother’s sister, was a little older than my mother. She was about 25 years old when she developed tuberculosis of the bones. She had to go to a doctor in the city of Groningen, although the family lived in the village of Warffum.
She missed an appointment once because of bad weather. The doctor said that because of that there was no hope for her complete recovery.
By the time the family moved to America in 1892, Nieske was still able to walk around in the house. But she became gradually worse. Twice she was operated on. Once a bone was removed from her leg and later one from her arm. The operations were performed without anesthetics. My mother was married on October 26, 1895 and Nieske lived with my parents for a period of 8 years. By that time my mother had three children and the prospect of more. Her sister, Mrs. Reenders(*), had older children and it seemed advisable that Nieske should go there. It was getting difficult for my mother to take care of her, since she was becoming more helpless. Her bones were growing stift and she had to be in a wheelchair most of the time.
The Reenders family had five boys and only one girl. The atmosphere did not seem to be the best for Nieske as she was a very nervous person. Our Rose Court house was in prospect at that time and that was to have indoor plumbing, which we did not have on Reed Street. But, before that house was finished, my sister, Dora, was born.
In the meantime, it had been decided to have Nieske go to the state Hospital, where there was a branch that was much like a nursing home. She was there about five years and died there on Tuesday, September 17, 1912. My mother had been to visit her on Sunday and found her very ill. She had asked that she be called immediately if Nieske became worse. We did not have a telephone at home so the phone number of the store where my brother worked was given. Instead of calling there, they sent a man with a carriage but he could not find our house, so Nieske died alone. My mother had asked our pastor, Rev. S. Eldersveld, to visit her, as she was a member of our church. When he did she was overjoyed to have someone come to talk about her spiritual life. She recalled the psalms she had learned in childhood and early adulthood. She was 51 years old when she died. Rev. Eldersveld conducted the funeral and chose as his text 2 Corinthians 5:1: “For we know that if our earthly house of this tabernacle were dissolved, we have a building of God, a house not made with hands, eternal in the heavens.” He emphasized the fact that her body was very broken. His words made a big impression on me.
(*) Mrs.Reenders=Jantje Pool-Reenders
bron: Memoirs of Jennie Westerhof Scheurwater

10. Geziena, geboren op 10-02-1863 te Warffum, overleden op 08-03-1936 te Kalamazoo MI op 73-jarige leeftijd.
Gehuwd op 32-jarige leeftijd op 26-10-1895 te Grand Rapids MI. Met Gerrit Westerhof
(meer over Geziena en Gerrit)
11. Geert, koopman, geboren op 15-08-1865 te Warffum, overleden op 17-09-1895 te Kalamazoo MI op 30-jarige leeftijd, niet getrouwd

“When my mother came to America with her parents there was a sister [Nieske] and a brother. The brother, Geert, had been elated to go to America but he became very depressed because of disappointment after immigrating. The Panic of 1893 [financiële crisis] came a year after they came to America and he was unable to find work. He contracted tuberculosis and died on September 17, 1895, which was his 30th birthday. His grave is in Oak Hill Cemetery in Grand Rapids. Although the Pool family had been rather well-to-do in The Netherlands, the move to America had been expensive and there were many disappointments, such as an unworthy business partner. By the time they were settled in America they were of modest means.”
Bron: Memoirs of Jennie Westerhof-Scheurwater

In Kalamazoo leefden Roelf en Derkje de laatste jaren van hun leven en ze werden er begraven. Roelf stierf in januari van het jaar 1897 en Derkje in september van datzelfde jaar. Dus eigenlijk maar kort na de emigratie.
Geert was al overleden in 1895. Volgens de overlevering was koopman Geert zwaar in de put geraakt van de economische crisis.

 

 

 

 

 

 

 

 

Roelf Pool
Roelf Pool died Sunday afternoon at 5 o’clock at 121 Reed street of old age and chronic bronchitis. He was 81 years and 5 months old. He leaves a wife, three daughters, Mrs. Garrett Westerhoff of this city, Mrs. G. Reenders and an unmarried daughter, both of Three Oaks, two sons, Rev, William Pool of Grand Rapids, and a son in the old country. The funeral will be held Wednesday afternoon at 2 o’clock at the house. Interment will be at Riverside. Kalamazoo Daily Telegraph February 1, 1897 page 5

Son Jantje Roelfs Pool Born 3 March 1844 Died 14 July 1849 Warffum, Netherlands
Son Klaas Pool Born 16 April 1846 Died 19 September 1873 Warffum, Netherlands
bron: https://nl.findagrave.com/memorial/25868668/roelf-pool

Mrs. Derke Pool
Mrs. Derke Pool of 121 Reed street, died Wednesday afternoon about 8 o’clock at the age of 78 years at the home of her daughter, Mrs. Garret Westerhoff. She leaves three daughters and two sons, one of whom lives in Holland. The funeral will be held Saturday afternoon at 2 o’clock at the house. Rev. E. Froone will officiate. Interment will be at Riverside. Kalamazoo Daily Telegraph September 30, 1897 page 5