HMS het gezin in Utrecht

Links boven Jo. Rechts boven Mien. Onder linkse vrouw is vermoedelijk Cornelia van Bommel. Dan Maria Aukje Stam en zoon Rinus. Voor het raam onder HMS met hond. Mogelijk was dit wat nu genummerd is als van Leeuwenhoeckstraat 1 Utrecht. Deze foto is geschat in 1934 gemaakt, Toen woonde oma in Utrecht aan de Poortstraat 2a.

Het gezin waarin mijn vader opgroeide:
(nu wat beschrijvend)
Maria Aukje van der Pouw (mijn vaders moeder) was wat onrustig waar het de huisvesting betreft. Dat wil zeggen, ze wilde nogal eens graag verhuizen. Dat kwam zo: als er ergens in de buurt een huis was dat leeg kwam, en dat net iets mooier lag, of dat een kamer extra had of een balkon, dan was dat aanleiding om te verkassen. Zolang ik mijn oma kende woonde ze in de Poortstraat, nummer 2a. In 1910, het geboortejaar van mijn vader woonden ze echter in de Spechtstraat 1bis.

Op 10 februari 1986 liepen mijn vader en zijn twee zoons een route door Utrecht langs alle huizen waar mijn vader had gewoond. De bijgaande tekening werd naderhand door mijn vader in tweevoud gemaakt voor zijn twee mannelijke nazaten.
Pikant detail was dat in een van de huizen waar zijn ouders hadden gewoond, nu een bordeel was gevestigd. We stonden voor het huis en op de bovenverdieping wuifden de hoertjes naar ons terwijl mijn vader naar de ramen wees, uitleggend dat daar en daar die en die had gewoond, en hoe de omstandigheden in die tijd waren Wij als zoons voelden ons niet helemaal op ons gemak, maar mijn vader leek onverstoorbaar. Immers: hij had daar zekere – in ieder geval emotionele -, rechten.
Mijn vader vertelde mij over zijn ouders, dat zijn moeder behoorlijk op de voorgrond trad. Zijn vader bleef op de achtergrond, maar op alle cruciale momenten in zijn (mijn vader) leven was zijn vader voor hem een steun geweest.

Achterste rij vader en moeder Stam met mijn vader (14 jaar) er tussen. Zij worden geflankeerd door links Aura en rechts Rinus. Op de bank zitten de ouders van moeder Stam: Aurelia Brouwer en Marinus van der Pouw. Tussen hen in het jongste kind: Jo of Joke (5 jaar)

Mijn vader bracht veel tijd door met zijn grootouders. Zij woonden in de Jacobikerk waar ze kosters waren. In die kerk was in 1871 een kosterswoning gebouwd.

 

 

 


Briefkaart van
Marinus van der Pouw
(aan mijn vader op 20 Augustus 1925)
Mijn vader was dus te logeren toen hij 15 jaar was te Holwierde bij de boer Jan Pesman en diens vrouw Aafke Smit. Geen idee waarom dat was en wat de relatie van die boer met mijn vaders ouders was.

(Toelichting bij de tekst: Een “blikgat” heeft een ruiter als hij een beurs achterwerk heeft na het paardrijden en “Tante M.” is Martha, de andere dochter van Marinus, de zuster van de moeder van mijn vader)

Beste Henk
Ik zou je al eens eerder geschreven hebben maar ik wachtte op een uitnodiging om samen op het zadel paard te rijden. Het buitenleven is er bij mij nog niet uit. Ik heb al wel meer een blikgat gereden, dan zouden we elkaar eens hebben kunnen probeeren, doch nu komt er wel niet meer van, en dan hadden we samen op de Duo gegaan. Ik dacht Henk dat je in Groningen zou blijven maar je schijnt nog geen plan te hebben. ’t Is op het oogenblik zoo druk hier, de Autobussen rijden den heelen dag heen en terug. Je kan je niet voorstellen hoe druk het is Jullie brengen Bets zeker weer mee of heeft ze genoeg van Utrecht? Vandaag is tante M. jarig. Zaterdag over 8 dagen kom ze te huis. Henk ik zou nog maar wat wegblijven. Je kan nog genoeg op de bank zitten te suffen en nu vele groete ook aan Aura Bets en de heele fam, uw Grootvader M. van der Pouw Utrecht.

Schooltijd
Uitgebreid Lagere School (ULO) getuigschrift 17 juli 1925

MULO getuigschrift dd. 28 juli 1926

Toen hij dus bovenstaand MULO diploma op zak had werd besloten dat hij in zijn vrije tijd zou beginnen met de Vrijwillige Landstorm en dat hij, al was hij geen hoogvlieger, toch zou doorleren.
HBS getuigschrift kreeg hij op 11 juli 1930.
Tja en hoe toen verder? Zijn vader schreef met kerst en Sinterklaas altijd lange gedichten die bij die gelegenheden werden voorgelezen. Ik heb kopieën van die gedichten.

De volgende stap in het opleidingstraject van mijn vader werd aangestipt in zo’n gedicht van zijn vader ter gelegenheid van kerstfeest 1930. Hier een fragment.

Het oorlogsvuur brandt in mijn aad’ren
Moet ik de jeugd van onzen jongsten zoon bevad’ren
Na felle strijd werd het diploma van de HBS verkregen
De reis naar Ameland verliep in modder en in regen
En daarna werd het jaar vol wisselvalligheen
Steeds klonk zijn klaaggeluid, waar moet ik nu toch heen!
Wijs mij de weg, waar ik het snelst mijn vrijheid haal!
Och zo zijn ze allemaal!
’t Was lang voorzien en toch nog ongemerkt weer daar
Toen klonk ’t bevel, maak je nu voor Kampen klaar.
Kampen is stil en de S.R.O.I. daar zeer geacht,
Het eten is er best en zelden moet je op wacht.
Dat leek wel goed , gaf richting aan Henk’s begeeren.
Dus schreef hij naar huis, Ik wil voor officier gaan leeren.
Nu zit hij in Breda en scheldt op de bluf en ’t Indische maal.
Och zoo zijn ze allemaal.

Brief van moeder aan zoon

In 1930 ging mijn vader naar de KMA, dus de deur uit bij vader en moeder en de wijde wereld in. Moeder moest hem loslaten en om hem nog wat goede gedachten mee te geven schreef ze hem deze brief, waarbij het onderstaande krantenartikel ingesloten was.


Mijn lieve Henk,
Toen ik voor eenige weken ’t predikbeurtenblad leesde, viel mijn oog op bijgaande stukje en toen kon ik Henk maar niet uit mijn gedachten krijgen. Ik bewaarde ’t blaadje, waarom? Och dat wist ik nou zo dadelijk niet. Maar van morgen toen jelui naar de kerk was voelde ik behoefte om je een kleine wenk op je pad te geven. Henk noem je moeder in gedachten niet sentiementeel, want heusch dat is de bedoeling niet. Ik weet dat wij een flinke zoon ’t leven in laten gaan. Maar … ik weet ook voor wat een zware vuren hij zal komen te staan. Ik wil je daarom alleen de woorden die Grootvader aan Aura gegeven heeft voor Frits, ook geven als steun en kracht in je dagelijks leven.
Aanvaarden: de nieuwe taak als een Christen
en je levensloop in Gods handen geven
dan zal je tegen veel verkeerdheden sterk staan
je moeder die iedere avond in ’t gebed haar Henk gedenkt.

bron: Predikbeurtenblad
Dit woord spreek je uit met de nadruk op “beurt”

Permanente koppeling naar dit artikel: https://stamboek.eu/hms-het-gezin-in-utrecht/

Stamboek